Cartoons in Context
Cartoons in Context ontwikkelt een applicatie die cartoons automatisch koppelt aan hun publicatiecontext en verrijkt met metadata, zodat cartooncollecties beter toegankelijk worden voor onderzoek en publiek. De resultaten worden gepresenteerd in een tentoonstelling, waarin het nieuw ontsloten erfgoed zichtbaar wordt en de kennis over het Vlaamse striperfgoed verder groeit.
Cartoons, karikaturen en krantenstrips vormen een rijk maar onderbelicht deel van ons cultureel erfgoed. Deze tekeningen hebben niet alleen een grote kunsthistorische waarde: ze voeden het publieke debat, oefenen politieke invloed uit en bieden een scherpe blik op de tijdgeest. Zonder hun oorspronkelijke context – de krant of het tijdschrift waarin ze verschenen – verliezen ze echter veel van hun betekenis. Omdat cartoons sterk inspelen op de actualiteit, is het cruciaal dat ze samen met hun oorspronkelijke publicatiecontext worden bekeken.
Cultureelerfgoedinstellingen beheren duizenden originele cartoons, vaak zonder essentiële informatie zoals publicatiedatum, titel of zelfs bijschrift. Deze gegevens werden immers meestal pas toegevoegd tijdens de redactionele productie. Het handmatig opzoeken van deze context is tijdrovend en belemmert de toegankelijkheid van deze waardevolle collecties. Het tweejarig project ‘Cartoons in Context’, dat op 1 april 2026 van start gaat, wil daar verandering in brengen.
Binnen het project wordt een innovatieve applicatie ontwikkeld die artificiële intelligentie en beeldherkenning combineert om:
→ originele cartoons automatisch te koppelen aan hun gepubliceerde versie in gedigitaliseerde kranten en tijdschriften;
→ contextinformatie (tijdschrift, datum, pagina, tekenaar, titel, bijschrift) automatisch toe te voegen aan de collectiegegevens;
→ alle gepubliceerde cartoons in gedigitaliseerde periodieken te detecteren en op te nemen in een doorzoekbare onderzoeksdatabank.
ADVN, Amsab-ISG en het bredere erfgoed- en onderzoeksveld bundelen hun expertise in dit project, met de steun van het Departement Cultuur, Jeugd en Media. Van april 2026 tot maart 2028 zal het project niet alleen de toegang tot de collecties van ADVN en Amsab-ISG verbeteren, maar ook bouwen aan een technologische infrastructuur voor de hele erfgoedsector. Onderzoekers krijgen toegang tot een ongekende hoeveelheid nieuwe bronnen, terwijl het brede publiek het cartoonerfgoed kan (her)ontdekken via een afsluitende tentoonstelling in het Europees Cartoon Centrum.
Zo helpt ‘Cartoons in Context’ het rijke cartoon- en striperfgoed van Vlaanderen opnieuw tot leven te brengen voor onderzoekers, erfgoedprofessionals en het grote publiek.
