Vlaamse huizen tijdens het interbellum

“De Beweging in Huis”. Vlaamse huizen tijdens het interbellum is de achtste bijdrage van het Museum van de Vlaamse Sociale Strijd, een initiatief van het Provinciebestuur van Oost-Vlaanderen. Aan dit initiatief wordt meegewerkt door vijf archiefinstellingen, waaronder het ADVN. Het project over de Vlaamse Huizen vormt de eerste bijdrage van het ADVN in dit kader.

De basis voor dit project werd gelegd door de verspreiding van een enquêteformulier en de verwerking van een eerste reeks bronnen (de stichtingsakten in de Bijlagen van het Belgisch Staatsblad tussen 1890 en 1940, de adressenlijsten van Vlaamse Huizen in de Frontersalmanakken en Vlaamsche Volkskalenders enz.).

In de loop van 1990 werd dit bronnenmateriaal aangevuld met een uitgebreide studie van een reeks regionale tijdschriften, waardoor het mogelijk werd het totale lokalenbestand te inventariseren en een hiërarchische rangschikking aan te leggen. De huizen werden gelokaliseerd, gedateerd en gerelateerd aan de evoluties in de Vlaams-nationale beweging zelf.

Op basis van mondelinge bronnen, van archivalia die in privaat- en publiekrechtelijke archieven berusten en van ambtelijke bronnen (Kadaster, Hypotheekbewaringen, Rechtbank van Koophandel, bouwaanvragen, ...) werd een diepteonderzoek gevoerd over enkele relevante en belangrijke Vlaamse Huizen.

De publicatie brengt alle Vlaamse huizen die in de loop van het onderzoek opgespoord werden op een overzichtelijke manier in kaart. Hoewel er zowel vóór als na het Interbellum (1920-1940) Vlaamse huizen bestonden, was het fenomeen eigen aan de tussenoorlogse periode. Na een uitvoerige algemene situering volgen provinciale en arrondissementele situatieschetsen, gerelateerd aan de plaatselijke politieke evoluties en problematieken.

Deze boeiende en uitermate rijk geïllustreerde monografie – méér dan tweehonderd zwart-wit illustraties, kaarten en tabellen – brengt een uit het gezichtsveld verdwenen fenomeen terug in de herinnering. Het werk levert in de eerste plaats de geschiedenis van de wijze waarop talloze anoniem gebleven, volkse militanten zich tijdens het Interbellum hebben ingezet voor de Vlaamse beweging.
 

Resultaat

•   Anne Himpe, “De Beweging in huis”. Vlaamse Huizen tijdens het Interbellum, Gent, 1992 (Bijdragen Museum van de Vlaamse Sociale Strijd, nr. 8)