Films

Het archief als paradijs

Hoe inspireert archief schrijvers? Welke betekenis geef je aan woorden uit het verleden? Dient archiefonderzoek louter als inspiratiebron of levert het ook historische aanknopingspunten die waarheidsgetrouw worden opgetekend? We vroegen het aan Stefan Hertmans.

In 2020 schrijft Hertmans de roman De opgang. Het boek, waarin het leven en collaboratieverleden van Willem Verhulst als een rode draad doorheen loopt, vertelt hoe de gezinsleden de keuze van echtgenoot en vader beleven. Doordat de personages heel wat geschreven archief hebben achtergelaten, kan Hertmans het leven van het gezin enigszins reconstrueren. Hoe de schrijver juist die oude dagboeken en vergeten memoires weer tot leven brengt en de vele geschreven woorden vertolkt naar een roman, blijkt geen eenvoudig proces. Als romancier bewandel je al te vaak de dunne scheidingslijn tussen fictie en non-fictie. Zoals Hertmans zegt: “De feiten zijn de feiten, maar de scènes heb ik mij natuurlijk ingebeeld.”

Hugo Verriest 100

In de zomer van 2022 ontmoetten ADVN-onderzoeker Aragorn Fuhrmann en schrijver-historicus Romain Vanlandschoot elkaar voor een interview in het Klein Seminarie van Roeselare. De reden van hun ontmoeting was het 100-jarige overlijden van de West-Vlaamse priester-dichter Hugo Verriest. De plaats van het gesprek is symbolisch want het Klein Seminarie van Roeselare was de school waar Verriest als leerling school liep en les kreeg van Guido Gezelle, maar ook de plaats waar Verriest twintig jaar later als leraar zelf lesgaf aan onder meer Albrecht Rodenbach.

Romain Vanlandschoot die in 2014 een biografie schreef over Verriest, blikt in deze korte film samen met Aragorn Fuhrmann terug op het leven en werk van deze opmerkelijke figuur uit de geschiedenis van de Vlaamse beweging. De charismatische redenaar Verriest gaf mee vorm aan het cultuurflamingantisme van de 19de eeuw en was een verbindingsfiguur op vele vlakken.