De tiende Pil-van Gastelprijs voor geschiedenis
De prijs wordt dit jaar ex aequo toegekend aan 2 werken van literatuurwetenschappers, enerzijds Paul van Ostaijen. De dichter die de wereld wilde veranderen van Matthijs de Ridder en anderzijds Het slechte geweten van Vlaanderen. Nationalisme, racisme en kolonialisme in de tijd van Hendrik Conscience van Kevin Absillis.
De driejaarlijkse Pil-van Gastelprijs voor Geschiedenis (editie 2022-2024) bekroont uitgegeven wetenschappelijk-historiografisch werk over de Vlaamse beweging in haar ruimste zin. De prijs, die wordt verloond met 6.000 euro, wordt dit jaar ex aequo toegekend aan twee werken van literatuurwetenschappers, enerzijds Paul van Ostaijen. De dichter die de wereld wilde veranderen van Matthijs de Ridder en anderzijds Het slechte geweten van Vlaanderen. Nationalisme, racisme en kolonialisme in de tijd van Hendrik Conscience van Kevin Absillis.
De jury looft met dit ex aequo twee belangrijke en van elkaar verschillende boeken. Het ene richt een monument op voor Vlaanderens bekendste 20ste-eeuwse dichter, het andere restaureert de beschadigingen die Vlaanderens meest monumentale schrijven uit de 19de eeuw te beurt viel.
De prijsuitreiking vindt plaats op woensdag 29 oktober 2025 om 20u (deuren open om 19:30) in het ADVN. Behalve de voorlezing van het juryrapport, de overhandiging en een korte reactie van de twee laureaten, is er muziek voorzien van het muzikaal trio BRUT.
Inschrijven langs publiekswerking@advn.be
Laureaten
Matthijs de Ridder (1979) studeerde Nederlandse letterkunde aan de Rijksuniversiteit van Groningen en de Universiteit Antwerpen. In 2009 promoveerde hij bij Kris Humbeeck aan de UA met het proefschrift Staatsgevaarlik! De activistische tegentraditie in de Vlaamse letteren, 1912-1933. Hij is actief als schrijver en criticus. Hij bezorgde werk van onder meer Louis Paul Boon, Gaston Burssens en Paul van Ostaijen. Over de Vlaamse beweging publiceerde hij eerder het bekroonde werk Aan Borms. Willem Elsschot, een politiek schrijver (Manteau, 2007). Sinds 2009 zet hij zich samen met het Paul van Ostaijengenootschap in voor de studie en de promotie van het werk van Paul van Ostaijen. Sedertdien publiceerde hij diverse boeken van en over het werk van Van Ostaijen.
De vuistdikke biografie Paul van Ostaijen. De dichter die de wereld wilde veranderen (Pelckmans-Querido Facto, 2023) is de bekroning van het jarenlange Van Ostaijenonderzoek.
Kevin Absillis (1980) studeerde Nederlandse letterkunde aan de UA en promoveerde er bij Kris Humbeeck over de geschiedenis van uitgeverij Manteau. Voor de handelseditie Vechten tegen de bierkaai. Over het uitgevershuis van Angèle Manteau (1932-1970) (Meulenhof-Manteau, 2009) ontving hij in 2013 een eerste maal de Pil-van Gastelprijs. Inmiddels werd hij hoogleraar moderne Nederlandstalige letterkunde en algemene literatuurwetenschap aan de UA. Zijn onderzoek richt zich op Vlaamse literatuur en boekgeschiedenis, cultureel nationalisme en taalideologie. Hij publiceerde onder meer De plicht van de dichter. Hugo Claus en de politiek (De Bezige Bij, 2013) en De grote onleesbare. Hendrik Conscience herdacht (Lannoo, 2016). Hij bezorgde kritische uitgaven van Felix Timmermans’ Pallieter (Polis, 2016) en Hugo Claus’ De verwondering (De Bezige Bij, 2018).
Het slechte geweten van Vlaanderen. Nationalisme, racisme en kolonialisme in de tijd van Hendrik Conscience (Davidsfonds literair, 2022) toont scherpzinnig aan dat Conscience een onterechte reputatie geniet als een ultranationalistisch, racistisch en kolonialistisch auteur.
