Greep naar de macht. Vlaams-nationalisme en Nieuwe Orde. Het VNV 1933-1945

De geschiedenis van het Vlaams Nationaal Verbond (VNV) blijft een beladen thema, dat regelmatig voor controversen zorgt. Mythes en halve waarheden doorkruisen de geschiedschrijving over dit aspect van de Vlaamse beweging. Bruno De Wever schetst in een directe, heldere én literaire stijl de periode van het begin van de Eerste Wereldoorlog tot het einde van de Tweede Wereldoorlog.

De strijd tussen democratie en fascisme loopt als een rode draad door de studie. Er wordt aangenomen dat er in het VNV een democratische en een autoritaire stroming aanwezig was. Anderen beweren dat het VNV al van bij haar oprichting geconcipieerd was als een fascistische partij die tot doel had een variant van het Duits nationaal-socialisme in Vlaanderen te installeren. Maar wat dan met mensen zoals Hendrik Borginon, die bij de democratische vleugel aanleunden? Waren zij de spreekwoordelijke uitzonderingen die de regel bevestigden of hadden zij wel degelijk een invloed op het beleid van het VNV? De auteur geeft een duidelijk antwoord op deze vraag.

De evoluties die zich binnen het VNV voltrokken, kunnen niet los gezien worden van hun achtergrond. Hoe is het succes van de partij te verklaren? Was het de onmacht van de Belgische staat om de Vlaamse Kwestie op te lossen of moet de oorzaak gezocht worden in de evolutie van het Vlaams-nationalisme zelf?

Het Vlaams Nationaal Verbond wordt in zijn volledige breedte belicht. De verkiezingen, de financies, de binnen- en buitenlandse politiek en nevenorganisaties (vakbond, jeugdbeweging, vrouwenorganisatie, militie) krijgen ruim aandacht. De politieke, militaire, politionele en administratieve collaboratie worden grondig ontleed. De conclusies zijn haarscherp en vaak verrassend. Over bekende figuren zoals Staf De Clercq, Hendrik Elias, Reimond Tollenaere, Hendrik Borginon en vele anderen komt totaal nieuwe informatie boven water. Het personenregister bevat bijna duizend namen.

Bruno De Wever heeft, na jaren vorsingswerk, een aanzienlijke bijdrage geleverd aan de Belgische historiografie. Greep naar de macht kan worden beschouwd als een onmisbaar standaardwerk voor iedereen die belangstelling heeft voor het Vlaams-nationalisme en de Vlaamse beweging.

Greep naar de macht werd bekroond met de Hubert-Pierlotprijs 1994 en de Prijs voor Letterkunde van de Provincie Antwerpen 1997.