Dialoog: Dimitri Roden

Dialoog: Dimitri Roden
praktisch: 
ADVN, leeszaal
27-05-2016 | 14:30
soort: 
lezing
contactpersoon: 
Sophie Gyselinck

‘Een culturele schande van de hoogste graad!’ Het Duits gerechtelijk onderzoek naar de ‘spooktreinen’ van mei 1940

Op 10 mei 1940 voert het Duitse legerbevel in bezet België de Duitse militaire strafrechtspleging in. Burgers uit het bezet gebied die de belangen van de bezetter op rechtstreekse wijze hebben geschaad, riskeren voortaan een proces voor een Duitse krijgsraad. De Duitse militaire rechtbanken zijn niet alleen bevoegd voor de bestraffing van typische verzetsdaden als sabotage of spionage, maar behandelen ook louter gemeenrechtelijke misdrijven als diefstal.

Een zaak waaraan het krijgsgerecht bijzondere aandacht schenkt, is die van de weggevoerden van mei 1940. Gelijktijdig met de Duitse inval geeft de Belgische overheid het bevel tot de arrestatie van duizenden staatsgevaarlijk geachte Belgen en in het land verblijvende buitenlanders. Vanaf 12 mei 1940 gaat de overheid ook over tot deportatie van een deel van de arrestanten. Met konvooien brengen Belgische rijkswachters en militairen ze over naar strafinrichtingen en gevangenenkampen in onbezet Frankrijk. De transporten zelf gebeuren in erbarmelijke omstandigheden en kosten aan sommige gedeporteerden het leven. Na hun terugkeer uit Frankrijk hopen vooral de Vlaams-nationalisten dat de bezetter de verantwoordelijken voor de deportaties voor de rechter brengt.

Tussen januari en juli 1941 vinden in bezet België minstens vijf processen plaats tegen Belgische militairen en rijkswachters die in mei 1940 een gevangenentransport hebben begeleid. Op basis van de bewaarde gerechtelijke stukken wordt het verhaal verteld van één van die transporten, nl. dat van de ‘spooktrein’ van 15 mei 1940. Hoe verliept het transport? Welke rol speelden de Vlaams-nationalistische verdachten in het gerechtelijk onderzoek? En waarom mengt het Duitse krijgsgerecht zich in een zaak die op het eerst zicht een strikt Belgische aangelegenheid lijkt?

 

Dimitri Roden (°1982) studeerde geschiedenis (KUL) en volgde nadien een academische lerarenopleiding. Sinds 2005 werkt hij als historicus in het Breendonk Memorial. In 2015 promoveerde hij tot doctor in de geschiedenis (UGent) en doctor in de sociale en militaire wetenschappen (KMS) op het  proefschrift ‘In naam van het Duitse volk! Het Duitse krijgsgerecht en de openbare orde in bezet België (1940-1944)’.

Publieksmomenten

Het ADVN organiseert regelmatig lezingen, colloquia, tentoonstellingen en andere activiteiten voor het brede publiek.
Een aantal van deze activiteiten worden in een reeks georganiseerd:

Fototentoonstelling

De fototentoonstelling Soldatengraven, heldenhulde en de Groote Oorlog te bezichtigen:

 

- van 17 november tot 15 december 2016
Paterskerk in Roeselare
- van 25 maart tot 30 april 2017
IJzertoren in Diksmuide
- van 22 juni tot 16 juli 2017
Keunekapel in
Koksijde
- van 26 oktober tot 16 november 2017
Gemeentelijke bibliotheek Putte

- 4 augustus tot 23 september 2018
Stadhuis Zoutleeuw
- van 1 oktober 2018 tot 30 november 2018
Gemeente Lebbeke
- van 4 december 2018 tot 4 januari 2019

Sint-Benedictuskerk Mortsel

 

Meer info over het traject of de uitlening van deze tentoonstelling: publiekswerking [at] advn.be